Αναρτήθηκε από: Τέκμωρ | Μαρτίου 17, 2010

ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

«Το Κράτος λαμβάνει τα νομοθετικά, κανονιστικά και δημοσιονομικά μέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των πόρων που είναι αναγκαίοι, για την εκπλήρωση της αποστολής και την άσκηση των αρμοδιοτήτων των Ο.Τ.Α., με ταυτόχρονη διασφάλιση της διαφάνειας κατά την διαχείριση των πόρων αυτών… Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του Κράτους προς την Τ.Α. συνεπάγεται και την μεταφορά των αντιστοίχων πόρων…» (Σύνταγμα της Ελλάδος, άρθρο 102, παρ. 5).

Καλόόό!  Πράγματι η τήρηση αυτού αλλά και πολλών άλλων άρθρων του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, όπως και ο ίδιος ο Καταστατικός Χάρτης της Ελληνικής Δημοκρατίας ορίζει. Φαίνεται όμως ότι ο πατριωτισμός των νεοελλήνων και ιδίως των εκάστοτε κυβερνώντων είναι μία σχετική έννοια!

Χωρίς να έχουμε την φιλοδοξία αλλά και την δυνατότητα να υποκαταστήσουμε τους ιστορικούς, πολύ σύντομα μπορούμε να ανατρέξουμε στα εξής: Από καταβολής νεοελληνικού κράτους και σταδιακά μετά την θέσπιση του πρώτου συντάγματος, οι Δήμοι και οι Κοινότητες απέκτησαν αρμοδιότητες και επιρροή. Καθόριζαν έτσι σε μεγάλο βαθμό οι Δήμαρχοι και οι Κοινοτάρχες, τα της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Επέλεγαν και εξέλεγαν βουλευτές, επενέβαιναν εμμέσως στο νομοθετικό έργο, διόριζαν, απέλυαν. Όποιος είχε πολιτικές ή υψηλές διοικητικές φιλοδοξίες έπρεπε πρώτα να περάσει από τον «αρμόδιο» Δήμαρχο! Από την περίοδο αυτή (αρχές του 20ου αιώνα) έλκει και την καταγωγή του ο όρος που ακόμα και σήμερα συναντάμε: βλαχοδήμαρχος!

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατήργησε όλα αυτά τα προνόμια και έτσι σταδιακά ο θεσμός πέρασε στο άλλο άκρο. Της απαξίωσης και του μαρασμού! Για πολλές δεκαετίες η τοπική αυτοδιοίκηση είχε μετατραπεί σε γραφείο έκδοσης πιστοποιητικών και συνεργείο αποκομιδής απορριμμάτων. Από το 1974 και μετά ο θεσμός ζωντανεύει και διεκδικεί. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώνεται με τους νέους δημοτικούς και κοινοτικούς κώδικες των δεκαετιών του ’80 και το’90, κατά τις οποίες θεσπίζονται οι δημοτικές επιχειρήσεις, η μαζική μεταβίβαση αρμοδιοτήτων, o «Kαποδίστριας» και ο β’ βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης. Πρέπει να σημειώσουμε μαζί με αυτά και το «κουτσούρεμα» της απλής αναλογικής, συστήματος με το οποίο διενεργούντο οι δημοτικές εκλογές, με τους νόμους 3448 και 3463 του 2006. Το παραδοσιακό, και κατά την γνώμη μας δίκαιο, 50% για την εκλογή Δημάρχου μετετράπη σε 42%.  Φυσικά τώρα περιμένουμε, με αγωνία (!), τον «Καλλικράτη».

Φαίνεται λοιπόν ότι με την εξαίρεση του ποσοστού εκλογής, όλα κινούνται προς μία γενικώς θετική και δημοκρατικότερη κατεύθυνση. Εκλέγουμε πλέον τον Νομάρχη (ή προσεχώς τον Περιφερειάρχη) της αρεσκείας μας, οι Δήμοι μας διαθέτουν πόρους κρατικούς και ευρωπαϊκούς, προσωπικό, δημοτικές επιχειρήσεις, αρμοδιότητες κ.λπ. Ωστόσο το πρώτο χτύπημα ήρθε πριν από λίγα χρόνια όταν πρωτοδημοσιεύθηκε η έκθεση της Επιθεώρησης Δημόσιας Διοίκησης με τον βαθμό διαφθοράς των λεγόμενων και «δημοσίων»  υπηρεσιών. Η Τ.Α. φιγουράριζε στις πρώτες θέσεις παρέα με τις εφορίες και τις πολεοδομίες! Από τότε βρίσκεται σταθερά μέσα στις τρεις πρώτες θέσεις! Ακολούθησε η δημοσίευση αντιστοίχων ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Eurostat, και πάει λέγοντας. Φυσικά εμείς οι απλοί δημότες δεν χρειαζόμασταν όλους αυτούς να μας το πουν. Το γνωρίζουμε εκ πείρας!

Πώς αυτά τα κύτταρα της άμεσης δημοκρατίας, τα γνήσια παιδιά της λαϊκής βούλησης, τα όνειρα της φερόμενης και ως Αριστεράς που πίστευε ότι απ’ αυτά θα περνούσε ο περιβόητος δρόμος για το «σοσιαλισμό» (!), κατέληξαν εστίες συναλλαγής και διαφθοράς; Αξίζει να σημειωθεί ότι η πλειοψηφία των ανά την Ελλάδα τοπικών αρχόντων ανήκει στο λεγόμενο «προοδευτικό» ή «αριστερό» χώρο, που ευαγγελίζεται δεκαετίες τώρα την διαφάνεια, τη δημοκρατία και όλα τα σχετικά!

Ο κατάλογος των αιτιών αυτής της κατάστασης είναι οπωσδήποτε μακρύς. Μπορούμε ενδεικτικά να αναφέρουμε:

– H διάρθρωση των Ο.Τ.Α. έχει γίνει κατά το πρότυπο της Ελλαδικής κρατικής διοίκησης και δομής, που βασίζεται στην τερατώδη γραφειοκρατία, την τυραννία και τον εκμαυλισμό των πολιτών, τους μηχανισμούς χειραγώγησης του εκλογικού σώματος, την αλαζονεία, την πελατειακή σχέση και την διαφθορά. Ο ελληνικός λαός δεν αποτελείται πλέον από πολίτες αλλά από πελάτες. Τέκνο κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση αυτού του τύπου κρατικής εξουσίας είναι και η Τοπική Αυτοδιοίκηση καθώς και άλλοι φορείς και υπηρεσίες εκτός του στενού «δημόσιου» τομέα.

– Η στενότητα των τακτικών και εκτάκτων κρατικών επιχορηγήσεων και η απουσία πραγματικής στήριξης των τοπικών θεσμών. «Φωτεινό» παράδειγμα ο β’ βαθμός Τ.Α. που δημιουργήθηκε μεν, ουσιαστικώς εγκαταλήφθηκε να κολυμπήσει στα βαθιά δε. Την κατάσταση έσωσαν εν μέρει τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης, όσα τέλος πάντων αξιοποιήθηκαν.

– Η εκκωφαντική απουσία εκπαιδευτικού πλαισίου και κατάρτισης στελεχών της Τ.Α. σε ανώτατο επίπεδο (ΑΕΙ-ΤΕΙ).

– Η άρνηση σημαντικών και χρήσιμων στελεχών των τοπικών κοινωνιών να ασχοληθούν με τα κοινά, λόγω του αποκρουστικού πλέον προσώπου που παρουσιάζει η πολιτική ζωή.

– Η ελλειψη συντονισμένης δράσης, ο κακός εννοούμενος τοπικισμός και οι ανούσιες αντιδικίες μεταξύ συνήθως όμορων Δήμων και Νομαρχιών, για λόγους κυρίως εσωτερικής κατανάλωσης.

– Η έλλειψη επικοινωνίας και συντονισμού μεταξύ των δεκάδων (αν)αρμόδιων υπηρεσιών που ταλανίζουν αυτή τη χώρα. Το πρόβλημα επιτείνεται όταν συντρέχουν λόγοι εκτάκτου ανάγκης, φυσικές καταστροφές κ.λπ. Σ’ αυτή τη παράγραφο μπορούμε να προσθέσουμε και το φαιδρό φαινόμενο της επικάλυψης αρμοδιοτήτων.

– Η ανυπαρξία ελέγχου των αποφάσεων των Δημοτικών και Νομαρχιακών Συμβουλίων, πλην του τυπικού ελέγχου νομιμότητας. Εννοούμε κυρίως τις αποφάσεις που αφορούν την οικονομική διαχείριση, τον καθορισμό τους ύψους των τελών κ.λπ. Όπως όλοι θυμόμαστε τα ποσοστά αυτών των αυξήσεων, τριψήφια πολλές φορές, έχουν γίνει πρωτοσέλιδα εφημερίδων και τηλεοράσεων.

– Ο ασφυκτικός κομματικός εναγκαλισμός και η μικροκομματική σκοπιμότητα στεγνώνουν τον θεσμό, από σύγχρονες και αποτελεσματικές ιδέες και πρωτοβουλίες. Τα Συμβούλια συνήθως γίνονται θέατρα κομματικής αντιπαράθεσης κατά το «πρότυπο» της Βουλής, υποτάσσοντας το τοπικό συμφέρον στο προσωπικο ή κομματικό «καλό». Συνηθέστατο και το φαινόμενο να χρησιμοποιούνται οι θεσμοί της Τ. Α. ως εφαλτήριο για την περαιτέρω πολιτική ανέλιξη Δημάρχων και Νομαρχών.

Πολλά άλλα θα μπορούσαμε να παραθέσουμε αλλά φοβάμαι ότι θα κουράσουμε! Ας προσθέσουμε μόνο την ανθρώπινη ματαιοδοξία. Είναι κατανοητό να υπάρχει στον καθένα μας, αλλά είναι ίσως επικίνδυνο να περισσεύει σε πρόσωπα που ασκούν εξουσία και καθορίζουν εν πολλοίς τις τύχες μας. Ή όπως έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι: «Αρχή άνδρα δείκνυσι»!

Έτσι, αγαπητοί αναγνώστες, αρχίζει να παίρνει μορφή το παζλ της κακοδαιμονίας της Τ. Α. Δεν αρνούμαστε τον θεσμό, αντιθέτως θεωρούμε ότι και πυλώνας του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι και έχει καταξιωθεί στην συλλογική συνείδηση. Ωστόσο η παθογένεια της ελλαδικής κρατικής εξουσίας και πολιτικής, με την οποία δυστυχώς είναι άρρηκτα δεμένος, λίγα περιθώρια αφήνουν για την χειραφέτησή του.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε πρόπερυσι στην εφημερίδα «Τα Σκιαθίτκα» και το παραθέτουμε με μικρές αλλαγες καθώς και την άδεια του αρθρογράφου.

Γιά την αντιγραφή

Ο (περιπλανώμενος) Οδυσσεύς

Advertisements

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: